بصير احمد دولت آبادى
588
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
خود دولت مزدور و يا ناتوانى دستاندركاران و عوامل ديگر ، اين نشريه در همان شمارهء اول متوقّف شد . چنانكه قبلا اشاره شد ، سراج الاخبار پس از انتشار يك شماره متوقف و به تعقيب آن در سال 1327 ه . ق جنبش مشروطيت نيز سركوب شد . امّا اين پديدهء تاريخى ( سراج الاخبار و جنبش مشروطيت ) درباريان را با اين واقعيت آشنا ساخت كه مردم به جريده و تشكيلات سياسى نيازمندند . لذا خود با تأسيس جريده و ايجاد تشكيلات سياسى دربار ، جلو اين خيزش مردمى را سد كردند ، كارى كه بعدها يكى از سياستهاى هميشگى افغانستان شد . لذا حزب سياسى دربار به واسطهء غلامبچگان دربار و در رأس آن برادر و فرزند امير تشكيل شد . محمود طرزى جهت كنترل افكار عامه ، دست به انتشار همان جريدهء قديمى به نام سراج الاخبار مىزند . واقعيت اين است كه سراج الاخبار يگانه منبع خبرى در عهد امير حبيب اللّه خان ، با مردم بىسواد و جامعهاى دور از فرهنگ بود . سومين نشريهء افغانستان سراج الاطفال سومين نشريهء افغانستان ، همچون سراج الاخبار چكيده و تراوش كرده از فكر و انديشهء محمود طرزى بود . محمود طرزى كه چون عقاب تمام حركات دربار امير عيّاش و خوشگذران را تحت نظر داشت ، تا عمق جان درباريان نفوذ كرد ؛ زيرا دخترش ثريا امان اللّه جوان را چنان افسار زده بود كه هرچه او مىگفت قبول مىكرد . در اين شرايط در سال هشتم ، سراج الاخبار فرزندى زاييد به نام سراج الاطفال . « در حقيقت سراج الاطفال كموبيش مطابق با موازين نشراتى اخبارهاى مكاتب ( در ممالك پيشرفته امروزى ) براى مطالعه و